Aspartam pod lupą | PKUconnect

Dobierz dietę dla siebie

Aspartam pod lupą

Wystarczy wpisać w Google hasło „aspartam” i otrzymamy tysiące linków do artykułów oraz filmów dotyczących tej substancji. W większości z nich ścierają się dwie opinie: pierwsza o niebezpieczeństwie związanym ze spożywaniem aspartamu, jego związku z powstawaniem nowotworów oraz drugim punktem widzenia kompletnie obalającym poprzednie stwierdzenia. Autorzy pierwszej teorii oskarżają koncerny spożywcze i farmaceutyczne o celowe szkodliwe działanie przeciwko zdrowiu ludzkości, druga strona przedstawia pierwszą jako zwolenników teorii spiskowych polegających na nieudokumentowanych i niewiarygodnych badaniach.

Czym właściwie jest aspartam?

W niniejszym opracowaniu przedstawiam krótką charakterystykę tej substancji z uwzględnieniem informacji dedykowanych pacjentowi z fenyloketonurią.

Aspartam jest sztucznym słodzikiem, ponad 180-razy słodszym od cukru, ale o dużo mniejszej wartości kalorycznej. Dzięki tej charakterystyce aspartam stał się realną alternatywą dla cukru, stosowaną w wielu produktach spożywczych i farmaceutycznych, zwłaszcza tych określanych mianem „light”. Chętnie używany jest przez osoby chore na cukrzycę, nie wpływa bowiem na wyrzut insuliny po spożyciu, jego niewielka ilość odpowiada wrażeniu smakowemu spożycia łyżeczki cukru.

Pod względem chemicznym aspartam jest związkiem z grupy estrów peptydowych. Po strawieniu rozkłada się on na dwa naturalne aminokwasy: dobrze nam znaną i niezbyt lubianą fenyloalaninę i kwas asparaginowy. Produktem metabolizmu aspartamu jest również toksyczny dla organizmu metanol. Jak jednak wynika z badań, przy umiarkowanym spożyciu aspartamu ilości metanolu w organizmie są znacznie mniejsze niż przyjmowane z różnych produktów spożywczych w codziennej diecie, np. soku pomidorowego, soku z winogron, czerwonego wina, nie stanowią więc niebezpieczeństwa dla zdrowia.

Smak aspartamu nie jest identyczny ze smakiem zwykłego cukru. Słodycz aspartamu jest odczuwana wolniej od słodyczy cukru, dłużej jednak jest zachowywana w ustach. Kombinacja aspartamu z innym słodzikiem, acesulfamem, w smaku jest nieodróżniana u większości ludzi od cukru.

Wynalezienie i zastosowanie

Aspartam został wynaleziony w 1965 r. przez Jamesa M. Schlattera pracującego dla firmy farmaceutycznej Searle. Schlatter otrzymał ten związek w czasie badań nad poszukiwaniem leków hamujących wydzielanie żołądkowe. Odkrył jego słodycz zupełnie przypadkowo, liżąc swój własny palec ubrudzony tym związkiem.

Produkty spożywcze, w którym można znaleźć aspartam to przede wszystkim niektóre napoje gazowane, napoje izotoniczne, gumy do żucia, niektóre dropsy i drażetki, galaretki, napoje owocowe, napoje typu „ice-tea”. Aspartam można znaleźć również w niektórych lekach: tabletkach do ssania, tabletkach musujących, syropach, granulatach do przygotowania roztworu doustnego np. w przypadku grypy i przeziębienia. Wybrane produkty zawierające aspartam zostały przedstawione w tabeli 1 i 2.

1

Bezpieczeństwo stosowania aspartamu

Ustawodawstwo European Food zalicza aspartam do grupy dodatków do żywności. Składnik ten był oceniany pod kątem bezpieczeństwa jego zastosowania przez Naukowy Komitet ds. Żywności w 1981 roku, zanim wprowadzono go do powszechnego użytku. Dziś aspartam jest oznaczany w produktach spożywczych kodem E-951. Dopuszczony jest do użytku w 90 krajach na całym świecie. Połączone komitety ds. dodatków do żywności – United Nations’ Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives – JEFCA oraz Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) uznaje aspartam za bezpieczny. Słodzik ten został dopuszczony do użytku jako dodatek do żywności przez Unię Europejską.

1

Możliwe objawy niepożądane

Większość ekspertów uważa, że aspartam nie powoduje szkodliwych skutków o ile nie jest stosowany w nadmiarze. Najczęstszymi objawami występującymi przy nadmiernym spożyciu aspartamu były: bóle i zawroty głowy, nudności, zaburzenia snu, zaburzenia smaku, bóle mięśniowe, zaburzenia nastroju. Mogą się one pojawić już po wypiciu ok. litra napoju z dodatkiem tego słodzika.

Aspartam a fenyloketonuria

Ze względu na to, ze aspartam składa się w 50 procentach z fenyloalaniny nie powinien być stosowany przez osoby chorujące na fenyloketonurię. Dzięki regulacjom prawnym w Unii Europejskiej etykiety produktów słodzonych aspartamem muszą zawierać informację, że jest on źródłem fenyloalaniny, co zdecydowanie ułatwia dobór produktów pacjentom PKU oraz umożliwia pozostałym klientom dokonanie świadomego wyboru.

Unikanie produktów spożywczych z dodatkiem aspartamu rozsądnemu pacjentowi z fenyloketonurią zwykle nie sprawia problemu. Znacznie zdrowsze od barwionych sztucznie płynów orzeźwiających są napoje niesłodzone takie jak woda mineralna z plastrem cytryny lub pomarańczy a także listkami mięty lub melisy. Zdrowsze są również naturalne soki jabłkowe, cytrusowe lub przeciery warzywne ( po uwzględnieniu zawartości fenyloalaniny). Słodycze zawierające słodziki i sztuczne barwniki również nie należą do zdrowych i takich można i należy zdecydowanie unikać. Zwolennicy żucia gumy w celu odświeżenia oddechu mogą się zaopatrzyć w składane szczoteczki higieniczne z maleńką tubką pasty do zębów, a gumy nie kupować.

Zdarzają się jednak sytuacje, w których pacjent PKU jest zmuszony przyjąć lek zawierający w swoim składzie aspartam. Przykładowo: infekcja musi być leczona określonym antybiotykiem, a ten zawiera dodatek aspartamu. Zwykle w takich sytuacjach pozwalam na zastosowanie leku zawierającego ten słodzik. Tłumaczę pacjentom, że jeśli zamiana leku na inny niezawierający aspartamu jest niemożliwa, to należy uwzględnić fakt dodatkowej ilości fenyloalaniny w codziennych obliczeniach. Zwykle ilość aspartamu w jednostce leku jest śladowa.

Dobre słowa podsumowania

Podsumowując: nie jestem zwolenniczką teorii spiskowych, w dostępnym piśmiennictwie brak rzetelnie udokumentowanych badań klinicznych o kancerogennym działaniu aspartamu jednak osobiście staram się wybierać produkty nieprzetworzone, bez sztucznych barwników i dodatkowej chemii..

Lek

Substancja słodząca

Panadol dla dzieciSorbitol

Nurofen forteMaltitol

IbufenSacharoza

ZinnatSacharoza, aspartam

Augmentinaspartam

KlacidSacharoza/maltodekstryna

Amotaksaspartam

Ceclorsacharoza

Pulneosacharoza

Flegaminaglukoza

Mucosolvansorbitol

Debridatsacharoza

Tab.1. Zawartość substancji słodzących w wybranych lekach.

Nazwa napoju izotonicznego

Substancja słodząca

OSHEEAspartam

4MoveAspartam

Poweradeaspartam

GatoradeSyrop glukozowo-fruktozowy

IsoPlusaspartam

IsostarSyrop glukozowy

Tab.2. Zawartość substancji słodzących w wybranych napojach izotonicznych.

Dr n. med. Agnieszka Chrobot

Poradnia Chorób Metabolicznych

Wojewódzki Szpital Dziecięcy w Bydgoszczy

 

Ustawienia prywatności

Tutaj możesz w dowolnej chwili deklarować i modyfikować ustawienia plików cookie.

Bezwzględnie konieczne pliki cookie

Są niezbędne w celu zapewnienia funkcjonowania witryny internetowej i nie można ich wyłączyć. Zazwyczaj są stosowane w odpowiedzi na podjęte przez użytkownika działania związane z żądaniem usług (ustawienie preferencji w zakresie prywatności użytkownika, logowanie, wypełnianie formularzy itp.). Można ustawić przeglądarkę, aby blokowała takie pliki cookie lub wyświetlała odpowiednie powiadomienia, jednak niektóre części witryny nie będą wówczas działały.

Analityczne pliki cookie

Umożliwiają nam liczenie odwiedzin i źródeł ruchu oraz pomiar i poprawę wydajności naszej witryny. Pokazują nam, które strony są najmniej i najbardziej popularne i w jaki sposób odwiedzający poruszają się po witrynie. Jeśli użytkownik nie zgodzi się na ich zastosowanie, nie będziemy wiedzieli, kiedy odwiedził naszą witrynę i nie będziemy w stanie monitorować jej wydajności.

Personalizujące pliki cookie

Służą do zwiększenia funkcjonalności witryny internetowej i personalizacji jej treści. Mogą być stosowane przez nas lub przez osoby trzecie, których usługi zostały dodane do naszych stron. Jeśli użytkownik nie zezwoli na ich zastosowanie, niektóre lub wszystkie z tych usług mogą nie działać poprawnie.

Pliki cookie do targetowania

Mogą zostać użyte przez naszych partnerów reklamowych poprzez naszą witrynę w celu stworzenia profilu zainteresowań użytkownika i wyświetlania mu odpowiednich reklam na innych witrynach. Nie przechowują bezpośrednio danych osobowych, lecz pozwalają na jednoznaczną identyfikację przeglądarki i urządzenia internetowego użytkownika. W razie braku zgody na ich zastosowanie reklamy prezentowane użytkownikowi będą w mniejszym stopniu dostosowane do jego zainteresowań.

----